حکیم جرجانی

 
نام‌ : معروف‌ به‌ ابوالفضائل‌ سيداسماعيل‌ جرجاني
ولادت‌: ( به‌ سال‌ 434 ه . ق‌ ) در جرجان‌ یا گرگان
وفات‌: به‌ سال‌ 531 هجري‌ در مرو
اسماعیل جرجانی در سال ۱۰۴۲ میلادی در جرجان در شمال شرقی ایران نزدیک دریای خزر  (امروزه گرگان) متولد شد. قبل از جرجانی و بعد اسلام همه کتاب ها در ایران به زبان عربی نگارش میشد اما جرجانی اولین کسی بود که به زبان فارسی کتاب بسیار مهمی را نوشت
اسماعیل پزشکی بود که در دربار شاه خوارزم قطب الدین محمود خدمت میکرد. جرجانی مراحل مقدماتی تحصیلات خود را نزد عبدالرحمان بن علی بن ابی صادق شاگر ابن سینا و از افراد با نفوذ سلسله خوارزمی در شهر نیشابور گذراند .سپس جرجانی برای ادامه کار خود به خوارزم به عنوان پزشک دربار رفت. کتاب جامع او در در مورد علم پزشکی به عنوان ذخیره خوارزم شاهی (گنجینه خوارزم شاه ۱۱۱۲م) قدیمی ترین دایرت المعارف پزشکی در زبان فارسی است که به سه زبان اردو،  عبری و ترکی هم ترجمه شده است. كتاب‌ ذخيره‌ خوارزمشاهي‌ از زمان‌ تاليف‌ به‌ بعد همواره‌ جزو اركان‌ كتب‌ طبي‌ شمرده‌ مي‌شده‌ است‌ و بنا به‌ قولي،‌ هر كه‌ مي‌خواست‌ در پزشكي‌ ماهر شود مي‌بايست‌ يكي‌ از كتابهاي‌ سته‌ عشر جالينوس‌، حاوي‌ محمد بن‌ زكرياي‌ رازي‌، قانون‌ ابن‌ سينا، كتاب‌ المائه‌ ابوسهل‌ مسيحي‌ و ذخيره‌ خوارزمشاهي‌ سيد اسمعيل‌ جرجاني‌ را به‌ دقت‌ مطالعه‌ كرده‌ باشد. بر اثر اهميتي‌ كه‌ ذخيره‌ در عالم‌ پزشكي‌ پيدا كرده‌ ترجمه‌اي‌ از آن‌ به‌ عبري‌ و تركي‌ صورت‌ گرفت‌ .
جرجانی  پس‌ از ابن‌سينا اولين‌ طبيبي‌ است‌ كه‌ كليه‌ فصول‌ پزشكي‌ را مورد بحث و گفتگو‌ قرار داد و بر دانش‌ گذشتگان‌ افزوده‌ است‌. او بخش‌ اعظم كتابهاي‌ خود را به‌ زبان‌ فارسي‌ تاليف‌ كرده‌ كه‌ تا آن‌ زمان‌ كسي‌ به‌ اين‌ وسعت‌ به‌ تدوين‌ متون‌ پزشكي‌ به‌ زبان‌ فارسي‌ اقدام‌ نكرده‌ بود .
این پزشک گرگانی ۹۷ سال عمر کرد و بیشتر، از دید مشاهدات آزمایشگاهی به تشخیص بیماریها پرداخته و از این رو علاوه بر ذکر نام او به عنوان پدر علوم آزمایشگاهی، سالروز تولد او ۳۰ فروردین را در ایران روز علوم آزمایشگاهی نام نهاده‌اند.
نام او به درخشانی در طب بعد اسلام در ایران میدرخشد و وظیفه مسلم ما آزمایشگاهیان و پزشکان است که نام این حکیم بزرگوار را فراموش نکنیم و همیشه از او به نیکی یاد کنیم .

 

   1396/2/2 08:01

خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )